Wojciech Mencel

poeta
21.05.1923 13.09.1944 Pabianice

Biografia

Urodził się 21 maja 1923 w Pabianicach jako syn Bernarda i Salomei z domu Malinowskiej. Rodzina mieszkała w Pabianicach przy ulicy Krótkiej 5. Uczył się w Szkole Podstawowej nr 1 na Kościuszki, a następnie w Państwowym Gimnazjum im. Śniadeckich.

Od 1937 mieszkał w Warszawie, przy Nowym Świecie 12. Uczył się w III Miejskim Gimnazjum, w Liceum Męskim przy ul. Śniadeckich 8 oraz w I Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego, gdzie w 1941 uzyskał maturę.

Podczas okupacji pracował jako stróż nocny na placu węglowym firmy Krasnodębski i Rowiński w rejonie ul. Żelaznej; dokonywał aktów sabotażu, ratował żydowskie dzieci, a jednocześnie studiował na tajnych kompletach filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim w podchorążówce. Należał także do redakcji konspiracyjnego miesięcznika literackiego 'Sztuka i Naród', a później do redakcji pisma 'Droga'.

W drużynie piłkarskiej klubu 'Błysk' brał udział w meczach; 12 lipca 1944 wyróżniał się w atakach w meczu z drużyną Sin w Zgorzałej.

Podczas powstania warszawskiego był żołnierzem Armii Krajowej i dowódcą patrolu megafonów nr 6 Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. Odwiedzał skupiska uchodźców z Woli i Śródmieścia, odcinki frontu i bunkry, prowadził audycje informacyjne, przekazywał wiadomości z nasłuchu radiowego, nadawał publicystykę, wiersze i muzykę z płyt.

Został ranny 12 września w rejonie ul. Marszałkowskiej; strzał niemieckiego snajpera nie był śmiertelny, zmarł następnego dnia w szpitalu przy ul. Lwowskiej, pod opieką matki i narzeczonej – Janiny Jędrykówny (po mężu Jachimczak).

Pierwotnie pochowany w podwórzu przy ul. Śniadeckich 8; po wyzwoleniu Warszawy ciało ekshumowano i pochowano na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 257c-5-6).

Utwory Wojciecha Mencela za jego życia nie były drukowane. Pierwszy tekst – recenzja tomiku wierszy Romana Bratnego Pogarda (1944) – został złożony do druku w ostatnim numerze Sztuki i Narodu. Pośmiertnie jego wiersze ukazały się w czasopismach: Życie i Myśl, Dziś i Jutro, Odgłosy, Kierunki, Poezja oraz w antologiach, m.in. Ranni różą: poeci walczącej Warszawy. Nieliczne teksty, wiersze oraz poemat Przed świtem pozostawały w rękopisach i maszynopisach.

W 2020 roku Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie wydało utwory wybrane ze zbiorów muzeum, pod redakcją Michała Friedricha.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Uczestnictwo w Powstaniu Warszawskim jako żołnierz Armii Krajowej
Dowódca patrolu megafonów nr 6 Biura Informacji i Propagandy KG AK
Redakcja konspiracyjnych pism 'Sztuka i Naród' i 'Droga'; studiowanie filologii polskiej na tajnych kompletach
Pośmiertnie wydany w zbiorach Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza; utwory w antologiach i czasopismach, w tym 2020 wydanie utworów wybranych

Ciekawostki

Miał pseudonim „Paweł Janowicz”
Zmarł w wyniku ran odniesionych podczas Powstania Warszawskiego; pochowany na Powązkach
Jego utwory ukazały się pośmiertnie w licznych czasopismach i antologiach, a w 2020 wydano ich wybrane zbiory

Udostępnij