Teodor Edward Ender
Biografia
Teodor Edward Ender urodził się 27 lipca 1861 w Pabianicach jako syn Karola Endera i Marii Augusty z domu Krusche. 1 stycznia 1884 r. został współwłaścicielem przedsiębiorstwa „Krusche i Ender”.
W 1899 r. objął stanowisko prezesa zarządu i dyrektora generalnego współzałożonego Towarzystwa Akcyjnego Pabianickich Fabryk Wyrobów Bawełnianych „Krusche i Ender”, a firma miała łączną wartość aktywów wynoszącą 60 200 rubli. W 1898 r. wybudował cegielnię w Moszczenicy, a w 1900 r. powstał młyn i przędzalnia bawełny wraz z tkalnią. W 1905 r. zatrudniał 580 robotników, a roczny obrót wynosił 600 tys. rubli.
W 1901 r. był współzałożycielem i prezesem Pabianickiego Towarzystwa Wzajemnego Kredytu. W 1914 r. otrzymał tytuł Radcy Handlu. Był również członkiem Rady Banku Handlowego w Łodzi. Był współorganizatorem straży ogniowej w Pabianicach, której był prezesem oraz zastępcą komendanta w latach 1880–1904. Pełnił funkcję kuratora szpitala powiatowego w Łasku, ufundowanego przez jego firmę w 1889 r. Od 1897 r. współtworzył oraz pełnił funkcję prezesa pabianickiego Towarzystwa Dobroczynności dla Chrześcijan. 28 czerwca 1898 r. został członkiem Rady Opiekuńczej Szkoły Handlowej w Pabianicach. Podczas I wojny światowej pełnił funkcję ławnika miejskiego, a po wkroczeniu wojsk niemieckich był radnym w Radzie Miasta Pabianic. Od 1916 r. działał w sekcji finansowej miejscowej Rady Opiekuńczej, organizując pomoc dla dzieci.
Został pochowany na cmentarzu ewangelickim w Pabianicach. Był mężem Heleny Emilii z domu Knothe. Mieli troje dzieci: Karola (ur. 1893), Stefana Edmunda (ur. 1896) i Irenę Augusta (ur. 1899) – żonę Arnolda Adolfa Kindermana.