Lucjan Jaroszka

Lucjan Jaroszka urodził się 30 kwietnia 1913 roku w Pabianicach. Był synem Florentyny i Brunona Jaroszków, pochodził z zamożnej rodziny o silnych korzeniach patriotycznych i religijnych. Ojciec prowadził masarnię i należał do cechu pabianickich wędliniarzy. Ukończył Szkołę Podstawową nr 6 i Gimnazjum Męskie im. J. Śniadeckiego w Pabianicach. W 1933 podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Poznaniu, przeniósł się do Łodzi i wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego. Rozpoczęła się jego dożywotnia przyjaźń z ks. Stanisławem Świerczkiem. Święcenia kapłańskie otrzymał 2 lipca 1939 r. Wraz z początkiem nowego roku decyzją władz kościelnych został skierowany na dalsze studia do Rzymu, lecz wybuch wojny uniemożliwił realizację tego planu.

Okres wojny: W kampanii wrześniowej zginęli dwaj jego bracia – Leonard i Witold. Ks. Lucjan pozostał w Pabianicach, od 6 grudnia 1939 pracując jako wikariusz w parafii św. Mateusza i kapelan szpitala przy ulicy Żeromskiego. Zaangażował się w działalność konspiracyjną, prowadził tajne nauczanie w domu rodzinnym, udzielał sakramentów i odprawiał Msze św. w prywatnych mieszkaniach. Został kapelanem Szarych Szeregów i Armii Krajowej. Redagował podziemną gazetkę „Na zachodnim szańcu”. 6 lutego 1943 został wraz z pozostałymi członkami rodziny Jaroszków aresztowany. W wyniku tego siostra zginęła w obozie w Auschwitz. Matka została zakatowana w więzieniu przy ul. Sterlinga. Ojciec, osadzony w Mauthausen-Gusen, przeżył obóz, ale zmarł wkrótce po powrocie. Ks. Lucjan z całej rodziny został przy życiu sam. Początkowo więziony przy ulicy Sterlinga w Łodzi, po pięciu miesiącach trafił do obozu w Mauthausen, oznaczony numerem 31760, gdzie pracował w kamieniołomach. W sierpniu 1943 został przewieziony do pracy w fabryce samolotów Wiener-Neudorf w Austrii. 1 grudnia 1944 znalazł się w obozie koncentracyjnym Dachau, w bloku 28 (bloku polskich księży – tam też spotkał się ze swoim największym przyjacielem ks. Stanisławem Świerczkiem). Otrzymał numer obozowy 134376. Wolność odzyskał 29 kwietnia 1945.

Okres powojennej emigracji: Z uwagi na uzasadnione ryzyko represji ze strony władz komunistycznych za konspiracyjną działalność w latach 1939–1943 zdecydował się nie wracać do Polski. Osiadł w Bawarii, gdzie podjął studia prawnicze na Uniwersytecie w Dillingen i w 1947 uzyskał tytuł magistra prawa kanonicznego. W 1950 na polecenie biskupa polowego Wojska Polskiego Józefa Gawliny wyjechał do Australii. Tam podjął pracę duszpasterską wśród Polonii w Gippsland, a od 1954 w Geelong w stanie Wiktoria. Był kapelanem polskich emigrantów, zwłaszcza byłych żołnierzy II Korpusu. Koordynował peregrynację obrazu Matki Bożej Częstochowskiej w całej Australii. Systematycznie wspierał Kościół Łódzki poprzez przesyłanie prasy, książek i filmów katolickich, niedostępnych wówczas w Polsce. Głosił rekolekcje nie tylko w Australii, ale także w Nowej Zelandii i Papui-Nowej Gwinei. W 1973 zorganizował wizytę kardynała Karola Wojtyły na Międzynarodowym Kongresie Eucharystycznym w Melbourne.

Okres ponownego pobytu w Pabianicach: W 1974, po wielu wysiłkach, ks. Lucjan Jaroszka powrócił do Polski. Zamieszkał przy parafii św. Mateusza w Pabianicach, której proboszczem był wówczas ks. Stanisław Świerczek. Pozostając w stanie częściowego spoczynku, aktywnie służył swoją wiedzą i zaangażowaniem na rzecz kościoła i miasta. Jego kazania patriotyczne gromadziły tłumy wiernych. Dzięki niemu powstało wiele inicjatyw: spisanie 4-tomowej kroniki parafii św. Mateusza w Pabianicach; w 1980 przekazanie rodzinne grunty pod budowę parafii św. Maksymiliana; w 1988 ufundował jeden z 24 dzwonów na wieży kościoła św. Mateusza; w 1989 wszedł w skład Komitetu Honorowego Odbudowy Pomnika Niepodległości w Pabianicach; w 1991 był pomysłodawcą i głównym sponsorem pierwszego w Polsce pomnika św. Maksymiliana, który stanął na placu przy kościele św. Mateusza w Pabianicach; w 1992 ufundował epitafium poświęcone ks. Stanisławowi Świerczkowi w kościele św. Mateusza i tablicę w kościele NMP Różańcowej w Pabianicach upamiętniającą ks. Leopolda Petrzyka, współwięźnia z Dachau, który został zamordowany; w 1993 przekazał środki pieniężne z odszkodowania za swój pobyt w obozach koncentracyjnych na ufundowanie płaskorzeźby Jana Pawła II umieszczonej na frontonie kościoła św. Mateusza – co stanowiło wotum wdzięczności za ocalenie życia; również w 1993 przekazał Muzeum Archidiecezji Łódzkiej cenną kolekcję srebrnych monet oraz znaczków Poczty Państwa Watykańskiego.

Za wybitne zasługi otrzymał następujące wyróżnienia: tytuł kapelana Jego Świątobliwości papieża Pawła VI (1968), tytuł prałata honorowego Jego Świątobliwości papieża Jana Pawła II (1989), tytuł kanonika Archikatedralnej Kapituły Łódzkiej (1991), tytuł protonotariusza Apostolskiego, czyli infułata (1993), tytuł Honorowego Obywatela Miasta Pabianic (3 listopada 1993).

Infułat nigdy nie założył. Po półtorarocznej walce z chorobą, afazją i poruszający się na wózku inwalidzkim, zmarł w wieku 82 lat 4 lipca 1995 r. W uroczystościach pogrzebowych wzięli udział wszyscy biskupi łódzcy: Władysław Ziółek, Bohdan Bejzei, Adam Lepa, licznie zgromadzone duchowieństwo, władze miasta Pabianice, przedstawiciele Armii Krajowej i tysiące pabianiczan. Kondukt pogrzebowy pieszo przeszedł ulicami miasta. Trumnę złożono w rodzinny grobowiec Jaroszków na pabianickim cmentarzu katolickim.