Leszek Berger
Biografia
Leszek Berger urodził się w Pabianicach w miejscu rodzinnym swojej matki. Dzieciństwo i młodość spędził wraz z rodziną najpierw w Lewkowcu pod Ostrowem Wielkopolskim, samym Ostrowie Wielkopolskim. Edukację rozpoczął w czteroklasowej szkole podstawowej w sąsiedniej wsi Franklinów. Po ukończeniu trzeciej klasy rodzice przepisali go do siedmioklasowej Szkoły Podstawowej im. Ewarysta Estkowskiego w Ostrowie Wielkopolskim. W 1947 roku Berger ukończył ówczesne Męskie Liceum w Ostrowie Wlkp.
Po ukończeniu szkoły Berger kontynuował naukę na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Poznańskiego (sekcja biologiczna). Już na trzecim roku studiów otrzymał ofertę pracy w charakterze asystenta, ale z niej nie skorzystał, marząc o pracy nauczyciela biologii. Mimo to w 1950 roku jako student czwartego roku rozpoczął pracę jako asystent w Muzeum Przyrodniczym w Poznaniu. W 1951 roku pod kierunkiem prof. Jarosława Urbańskiego Berger obronił pracę magisterską Mięczaki Pojezierza Mazurskiego. Następnie rozpoczął przygotowania do obrony pracy doktorskiej Mięczaki pogranicza Wielkopolski, Śląska i Jury Krakowsko Wieluńskiej. W trakcie zbierania materiału odwiedził aż 17 powiatów, poruszając się pieszo lub rowerem. Rozprawę doktorską ukończył w 1956 roku, lecz obronił dopiero w 1961 roku ze względu na problemy stawiane przez promotora. Dalsze nieprzyjemności ze strony szefostwa zmusiły go do porzucenia kariery malakologa i zajęcia się żabami zielonymi.
W badaniach nad żabami zielonymi Berger wykazał, że dzielą się one na trzy formy morfologiczne, które następnie podniósł do rang gatunków: Rana esculenta, Rana lessonae, Rana ridibunda. Aby usprawnić rozwój kijanek, latem na oknach w dwupokojowym mieszkaniu Bergerów w Poznaniu znajdowało się przeszło 50 akwariów dla kijanek i drugie tyle dla małych żab. Hodowla ta była wymagająca, lecz po pierwszym roku obserwacji Berger stwierdził, że nie wszystkie żaby zielone zimują w wodzie, lecz tylko osobniki żaby śmieszki. Wyniki dotyczące dziedziczenia cech, uzyskane w latach 1963-1965, wskazywały, że żaba wodnanie jest gatunkiem nieokreślonym mieszańcem. Te obserwacje były kontrowersyjne i spotkały się z krytyką wielu wybitnych naukowców. W 1965 roku napisał pracę Systematyka żab zielonych, którą zamierzał obronić jako rozprawę habilitacyjną. Jej wyniki były niezgodne z ówczesną wiedzą, więc habilitacja została odrzucona przez Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, a następnie Uniwersytet Jagielloński. Dopiero w 1969 roku na Akademii Rolniczej w Poznaniu czterech profesorów biologii oceniło rozprawę pozytywnie, dzięki czemu Berger uzyskał tytuł doktora habilitowanego. Od 1971 roku wyniki Bergerowskich badań były wielokrotnie potwierdzane metodami molekularnymi.
W 1975 roku ośrodek, w którym pracował Berger, zmienił nazwę, a nowy kierownik Zakładu uznał tematykę za bez wartości i usunął ją z listy tematów statutowych. Splot nieprzyjemnych okoliczności doprowadził profesora do zawału serca i rocznej przerwy w pracy.
Tytuł profesora nadzwyczajnego uzyskał dopiero w 1981 roku. Brak wykształcenia w Polsce przynajmniej jednego doktora powodował, że dotychczasowi uczniowie byli zawłaszczani przez innych naukowców. W 1979 roku, jako jedyny specjalista w Polsce odmałzyrodzaju Pisidium, został promotorem rozprawy doktorskiej Anny Dyduch z Krakowa.
Na tytuł profesora zwyczajnego musiał czekać kolejne dziewięć lat; Berger mawiał, że miały na to wpływ stosunki panujące w instytucie. W 1995 przeszedł na emeryturę, ale nie zaprzestał badań i spędzał wiosnę i lato w Jaskółkach, kontynuując hodowlę żab. W 2000 roku, gdy miał likwidować hodowlę, na świat przyszły albinotyczne żaby zielone, co wywołało duże zainteresowanie naukowców na świecie. W tym czasie opublikował m.in. Płazy i gady Polski. Klucz do oznaczania oraz Chrońmy europejskie żaby zielone (2008).
Poza pracą naukową Berger angażował się w popularyzację nauki i ochrony płazów. Uczestniczył w I i II Forum Przyrodniczym Południowej Wielkopolski (2004–2005), Ostrowskich Spotkaniach z Przyrodą i Ogólnopolskich Zlotach Blisko bocianów w Przygodzicach; pisał artykuły w periodykach Na skraju, Przyroda Południowej Wielkopolski i Przyroda Polska; prowadził pogadanki dla dzieci i młodzieży w Poznaniu i w południowej Wielkopolsce, zapraszał szkoły do ranarium w Jaskółkach. Był inicjatorem i opiekunem naukowym projektu Południowowielkopolskiej Grupy OTOP Płazy i gady Południowej Wielkopolski; w 2005 roku został uhonorowany nagrodą Prezydenta Miasta Ostrowa Wielkopolskiego.
W życiu prywatnym w 1954 roku poślubił Halinę Biegańską; mieli dwójkę dzieci: syn Wojciech (1955) – profesor fizyki w USA na Uniwersytecie w Scranton, córka Katarzyna (1961) – mieszka w Poznaniu. Berger zmarł 8 lipca 2012 roku i został pochowany na cmentarzu na Naramowicach w Poznaniu.
Wśród jego uczniów warto wymienić profesor Marię Ogielską, dr Mariusza Rybackiego, dr Piotra Masiakowskiego oraz dr Annę Dyduch.
W październiku 2013 roku w Poznaniu otwarto Park Edukacji Przyrodniczej im. Prof. Leszka Bergera, a w czerwcu 2014 roku w Raszkowie powstał staw w kształcie żaby ku jego czci. Od 2013 roku na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu organizowana jest Konferencja Naukowa im. prof. dr hab. Leszka Bergera na temat chowu i hodowli zwierząt egzotycznych.