Jadwiga Maria Wajsówna

Jadwiga Maria Wajsówna (ur. 30 stycznia 1912 w Pabianicach, zm. 1 lutego 1990 tamże) była polską lekkoatletką i medalistką olimpijską. Urodziła się w rodzinie Artura i Pauliny Janowskiej, a jej bracia byli związani z Sekcją Młodych Stronnictwa Narodowego. Treningi w oddziale Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Pabianicach rozpoczęła w wieku 8 lat. W młodości zapisała się także do sekcji młodych Stronnictwa Narodowego. W 1932 i 1936 zdobyła medale olimpijskie: brązowy w Los Angeles oraz srebrny w Berlinie, a także pobiła rekordy Polski.

W 1934 odniosła zwycięstwa w zawodach lekkoatletycznych w Brukseli i Londynie, a także po raz pierwszy otrzymała Wielką Honorową Nagrodę Sportową. Jej brat Ludomir Wajs został aresztowany w Berezie Kartuskiej w 1934 roku. Poza tym Wajsówna rozważała rezygnację z udziału w meczu Polska-Japonia.

Podczas wojny wyjechała z Warszawy, utrzymywała kontakty z Maria Kwaśniewską i Eugeniuszem Lokajskim. W 1943 roku została aresztowana przez Gestapo i podczas przesłuchań straciła zęby. W czasie powstania warszawskiego kopła rowy i budowała umocnienia. Po kapitulacji dotarła do Bochni, pracowała w piekarni. Pod koniec wojny wróciła do Łodzi, a następnie do Pabianic. Po zakończeniu wojny wróciła do uprawiania sportu, została zawodniczką Dziewiarskiego Klubu Sportowego, a w 1946 w Oslo zdobyła brązowy medal Mistrzostw Europy. W 1947 po raz drugi wyszła za mąż (Tadeusz Stefan Marcinkiewicz) i w Londynie 1948 zajęła 4. miejsce w rzucie dyskiem. W 1949 została trenerką w Łódzkim Klubie Sportowym i reprezentowała jego barwy do 1958 roku. Po zakończeniu kariery pracowała w Towarzystwie Przyjaciół Dzieci i w Polskim Komitecie Olimpijskim.

W trakcie swojej kariery osiągnęła liczne sukcesy: m.in. zwycięstwa w rzucie dyskiem na IV Światowych Igrzysk Kobiet w 1934 w Londynie (43,795) i liczne tytuły mistrzyni Polski, rekordy świata i Polski w rzucie dyskiem oraz w pchnięciu kulą.