Polska kupi trzy okręty podwodne A26. Program Orka wchodzi w finał
Umowa na trzy okręty podwodne podpisana w Gdyni
W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, podczas których podpisano pakiet porozumień dotyczących współpracy obu państw. Najważniejszym dokumentem była umowa na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP w ramach programu Orka. Spotkanie zorganizowano w mieście uznawanym za centrum polskiej Marynarki Wojennej, co dodatkowo podkreśliło znaczenie decyzji dla sił morskich i bezpieczeństwa państwa. W trakcie rozmów potwierdzono też, że współpraca Warszawy i Sztokholmu wchodzi w etap pogłębionego partnerstwa strategicznego.
"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"
Donald Tusk, premier
Zakup jednostek A26 został przedstawiony jako najważniejszy kontrakt w historii polskiej Marynarki Wojennej. Program Orka był prowadzony od wielu lat, ale przez trzy dekady nie doczekał się rozstrzygnięcia. Dopiero teraz doszło do podpisania zasadniczej umowy, która ma uruchomić nowy etap odbudowy zdolności podwodnych polskiej floty. Władze podkreśliły, że nie chodzi wyłącznie o jednorazowy zakup sprzętu, lecz o projekt o znaczeniu strategicznym i długofalowym.
"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"
Donald Tusk, premier
"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"
Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej
- Podpisano umowę na zakup 3 okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP.
- Program Orka przez 30 lat nie doczekał się finału i został rozstrzygnięty teraz.
- Wartość całego przedsięwzięcia została określona na 50 miliardów koron szwedzkich.
- Konsultacje odbyły się w Gdyni.
- Odnowione Partnerstwo Strategiczne Polski i Szwecji podpisano w Harpsund w listopadzie 2024 roku.
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele rządów obu państw, w tym ministrowie odpowiedzialni za obronę narodową, sprawy zagraniczne, finanse, kulturę i dziedzictwo narodowe oraz infrastrukturę. Zakres rozmów wykraczał więc poza kwestie wojskowe i obejmował również inne obszary współpracy państwowej. Sam podpisany pakiet dokumentów został przedstawiony jako dowód wzajemnego zaufania oraz trwałości relacji polsko-szwedzkich. Dla strony polskiej najistotniejszy był jednak zapis dotyczący pozyskania trzech nowych okrętów podwodnych.
"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"
Ulf Kristersson, premier Królestwa Szwecji
Program Orka ma otworzyć długą współpracę przemysłową
Uczestnicy konsultacji podkreślali, że program Orka nie kończy się na samym przekazaniu okrętów. Według zapowiedzi ma on stać się początkiem szerokiej współpracy przemysłowej pomiędzy Polską i Szwecją. Oznacza to, że obok dostawy uzbrojenia ważne mają być także wspólne działania w obszarze technologii, produkcji i rozwijania zdolności obronnych. Rząd wskazał, że rozwój krajowego przemysłu obronnego pozostaje jednym z priorytetów i właśnie w tym kontekście współpraca ze Szwecją ma przynieść dodatkowy impuls.
"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"
Donald Tusk, premier
Podczas rozmów zwrócono uwagę, że współpraca ma charakter dwustronny i opiera się na zasadzie partnerstwa. Polska kupuje okręty podwodne, natomiast Szwecja pozyskuje od Polski okręt ratowniczy oraz zestawy Piorun. Taki układ został przedstawiony jako potwierdzenie, że relacje nie sprowadzają się do prostego modelu dostawca-odbiorca. Dla przemysłu zbrojeniowego po obu stronach Bałtyku oznacza to możliwość budowania trwałych powiązań i wzmacniania własnych kompetencji produkcyjnych.
"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"
Donald Tusk, premier
Odnowione Partnerstwo Strategiczne między Polską i Szwecją zostało podpisane w Harpsund w listopadzie 2024 roku. Konsultacje w Gdyni były prowadzone właśnie w ramach tego formatu i stały się jednym z pierwszych dużych testów praktycznego wdrażania ustaleń. Wspólne działania objęły kwestie polityczne, wojskowe i związane z przemysłem obronnym. Z perspektywy harmonogramu oznacza to, że po politycznej deklaracji z końca 2024 roku przyszedł etap konkretnych decyzji i podpisanych kontraktów.
Bałtyk i NATO w centrum wspólnych działań Polski i Szwecji
Drugim głównym tematem konsultacji było bezpieczeństwo regionu Morza Bałtyckiego. Polska i Szwecja potwierdziły, że chcą wspólnie działać na rzecz utrzymania Bałtyku jako obszaru pokoju i stabilności. W rozmowach wskazywano na zagrożenia związane z aktywnością rosyjskiej floty cieni, prowokacjami oraz ryzykiem militarnym. Odpowiedzią na te wyzwania ma być Pakt dla Morza Bałtyckiego, oparty na współpracy politycznej, wojskowej i przemysłowej.
"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"
Donald Tusk, premier
Strona polska podkreśliła, że oba państwa odegrały ważną rolę w budowaniu współpracy regionalnej wokół Bałtyku. Dodatkowe znaczenie dla tej współpracy ma członkostwo Szwecji w NATO, które wzmacnia bezpieczeństwo całego regionu. W ocenie uczestników konsultacji właśnie teraz powstaje nowa architektura bezpieczeństwa dla Bałtyku, a Polska i Szwecja mają być jednymi z państw odpowiedzialnych za jej kształt. Te deklaracje łączono bezpośrednio z programem modernizacji sił morskich oraz zacieśnianiem współpracy wojskowej.
"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"
Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej
Premier Szwecji zwrócił uwagę, że relacje polsko-szwedzkie są obecnie najmocniejsze w historii. Wskazał przy tym na trzy równoległe płaszczyzny współpracy: sojusz w NATO, partnerstwo strategiczne w Unii Europejskiej oraz sąsiedztwo nad Morzem Bałtyckim. Wspólna ocena zagrożeń bezpieczeństwa w Europie obejmuje również dalsze wsparcie Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Oznacza to, że porozumienia podpisane w Gdyni dotyczą nie tylko modernizacji marynarki, ale wpisują się też w szerszy układ bezpieczeństwa w regionie.
"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"
Ulf Kristersson, premier Królestwa Szwecji
Podsumowując ustalenia z Gdyni, oba państwa potwierdziły zgodność stanowisk w sprawach najważniejszych dla regionu. Chodzi o modernizację zdolności wojskowych, ochronę Morza Bałtyckiego, przeciwdziałanie zagrożeniom ze strony rosyjskiej floty cieni oraz utrzymanie wsparcia dla Ukrainy. W praktyce oznacza to połączenie kontraktu zbrojeniowego, współpracy przemysłowej i wspólnej polityki bezpieczeństwa. Najbliższy etap po podpisaniu umów będzie polegał na realizacji postanowień programu Orka i rozwijaniu kolejnych elementów strategicznego partnerstwa polsko-szwedzkiego.